શ્રી ગુસાંઈજી ઉત્સવ

આ ઉત્સવ છે શ્રીવિઠ્ઠલનાથજી — આપણા શ્રીગુસાંઈજી — ના પ્રાગટ્યનો: શ્રીમહાપ્રભુ વલ્લભાચાર્યજીના દ્વિતીય પુત્ર અને પુષ્ટિમાર્ગીય સેવાના દિવ્ય શિલ્પી. આપશ્રીનું પ્રાગટ્ય વિક્રમ સંવત ૧૫૭૨માં કાશી પાસેના ચરણાટ ગામે થયું — જે સ્થળ અધિદૈવિક વૃંદાવન રૂપે પૂજાય છે; જન્મોત્સવ ગુજરાતી ગણતરીએ માગશર વદ નોમે (વ્રજની ગણતરીએ પોષ વદ નોમે) ઊજવાય છે. પરંપરા આ દિવસને હેતથી 'જલેબી ઉત્સવ' કહે છે: કહેવાય છે કે શ્રીનાથજીબાવા પોતે પોતાના ગુસાંઈજીનો જન્મદિવસ ઊજવે છે અને આપે જ જલેબી સિદ્ધ કરવાની આજ્ઞા કરી હતી — માટે આ દિવસે જલેબી ધરાવાય છે અને આનંદથી વહેંચાય છે.

શ્રીગુસાંઈજીએ સેવાને એનું પૂર્ણ સ્વરૂપ આપ્યું: અષ્ટયામ દર્શનનો ક્રમ અને રાગ-ભોગ-શૃંગારની ત્રિવિધ શોભા. આપે અષ્ટછાપ પૂર્ણ કરી — શ્રીમહાપ્રભુજીના ચાર કવિ-શિષ્યો સાથે પોતાના ચાર (ગોવિંદસ્વામી, છીતસ્વામી, ચતુર્ભુજદાસ, નંદદાસ) જોડ્યા — અને નિધિ સ્વરૂપો પોતાના સાત પુત્રોને પધરાવ્યાં, જેમાંથી સાત ઘર ચાલ્યાં. વિદ્વન્મંડન, ભક્તિહંસ અને શ્રીસર્વોત્તમ સ્તોત્રના રચયિતા આપશ્રી સંવત ૧૬૪૨માં શ્રીગિરિરાજજી પર નિત્યલીલામાં પધાર્યા.

વૈષ્ણવ રોજની સેવામાં જેને-જેને સ્પર્શે છે એ લગભગ બધા પર શ્રીગુસાંઈજીની છાપ છે. દરેક દર્શને ગવાતું કીર્તન, ઋતુ-ઋતુનો શૃંગાર, મનોરથ અને ઉત્સવોની પરંપરા, મંગળાથી શયન સુધીનો ઠાકોરજીના દિવસનો આખો ક્રમ — બધું આપશ્રીના હાથે ઘડાયું, એ નિષ્ઠાથી કે જગતમાં જે કંઈ સુંદર છે તે બધું પ્રભુને ધરાવવું જોઈએ. શ્રીમહાપ્રભુજીએ માર્ગ પ્રગટ કર્યો, તો શ્રીગુસાંઈજીએ પ્રભુનું ઘર શણગાર્યું. એટલે આ ઉત્સવ એટલે કૃતજ્ઞતાનો જ ઉત્સવ: આપ ન હોત તો આજની સેવા જ ન હોત.

અને જલેબીમાં આ દિવસની સૌથી મીઠી શીખ છે — પ્રેમ બંને દિશામાં વહે છે. શ્રીનાથજી ગુસાંઈજીની સેવા કેવળ સ્વીકારતા નથી; પોતાના સેવકનો જન્મદિવસ ઊજવે છે, જેમ મિત્ર મિત્રનો ઊજવે. પ્રભુ પોતાના સેવકો સાથે આમ હેતથી બંધાય — એ જ તો પુષ્ટિ છે. આ દિવસે વૈષ્ણવ આપશ્રીએ રચેલા શ્રીસર્વોત્તમ સ્તોત્રનો પાઠ કરે, બધાઈનાં કીર્તન ગાય, જલેબીનો પ્રસાદ લે, અને એક જ માગણી કરે: શ્રીગુસાંઈજી જે ભાવભરી આંખે પોતાના પ્રભુને નિહાળતા એ આંખ, અને જે પૂર્ણતાથી આપે સર્વસ્વ પ્રભુને ધર્યું એ સમર્પણ.