શ્રી હરિરાયજી મહાપ્રભુજી ઉત્સવ

આ ઉત્સવ પુષ્ટિમાર્ગના પરમ પ્રિય આચાર્ય-વિદ્વાન શ્રીહરિરાયજી મહાપ્રભુનો છે. આપશ્રીનું પ્રાગટ્ય વિક્રમ સંવત ૧૬૪૭માં ગોકુળમાં થયું — ગુજરાતી ગણતરીએ ભાદરવા વદ પાંચમે. આપ શ્રીકલ્યાણરાયજીના પુત્ર, અને શ્રીગુસાંઈજીના દ્વિતીય પુત્ર શ્રીગોવિંદરાયજીના વંશે શ્રીગુસાંઈજીના પ્રપૌત્ર; બ્રહ્મસંબંધ આપને શ્રીગુસાંઈજીના ચતુર્થ પુત્ર શ્રીગોકુલનાથજી પાસેથી મળ્યો. લગભગ ૧૨૫ વર્ષના અસાધારણ દીર્ઘ આયુષ્યથી આપ સ્થાપક યુગ અને પછીની પેઢીઓ વચ્ચેનો જીવંત સેતુ બન્યા, અને શ્રીનાથજીબાવાની શ્રીગોવર્ધનથી મેવાડ સુધીની ઐતિહાસિક યાત્રાના — જેમાંથી શ્રીનાથદ્વારા પ્રગટ્યું — સાક્ષી અને લેખક પણ.

આપની કલમે માર્ગની અખંડ સેવા કરી: સર્વોપરી તો શિક્ષાપત્ર — નાના ભાઈ શ્રીગોપેશ્વરજીને લખાયેલા આધ્યાત્મિક માર્ગદર્શનના એકતાળીસ પત્રો, જેના પાઠથી આજે પણ વૈષ્ણવ સત્સંગની પૂર્ણાહુતિ થાય છે; ૮૪ અને ૨૫૨ વૈષ્ણવોની વાર્તાઓના આંતરિક ભાવ ઉઘાડનારું ભાવપ્રકાશ સાહિત્ય; અને 'રસિક' છાપથી રચાયેલું સંસ્કૃત તથા વ્રજભાષાનું વિપુલ સાહિત્ય. સંવત ૧૭૭૨માં શ્રીનાથદ્વારા પાસેના ખીમનોર ગામે આપ નિત્યલીલામાં પધાર્યા, જ્યાં આપની બેઠકજી સેવાય છે.

શ્રીહરિરાયજી એ આચાર્ય છે જે વૈષ્ણવને જીવતાં શીખવે છે. મહાન પાયા — બ્રહ્મસંબંધ, સ્વરૂપો, સેવા — તો મળી ચૂક્યા હતા; આપે એની સાથે જીવવાનું અંતરંગ જીવન આપ્યું: હૃદયને દૈન્યમાં કેમ રાખવું, સંજોગો વિપરીત થાય ત્યારે કૃપા પર કેમ ટકવું, આખા લાંબા આયુષ્ય સુધી સેવાની હૂંફ કેમ જાળવવી. સર્વોચ્ચ કુળમાં જન્મ્યા છતાં આપ પોતાને કેવળ 'હરિદાસ' કહેવડાવવાનું પસંદ કરતા અને સામાન્ય વૈષ્ણવોનું પણ ઊંડું સન્માન કરતા — એ નમ્રતા જ આપની શીખ છે.

શિક્ષાપત્ર આજે પણ માર્ગનું નિત્ય સંગાથી છે: સત્સંગ એનાથી પૂરો થાય છે, કેમ કે આપે શ્રીમહાપ્રભુજીના વિશાળ શાસ્ત્રને એવી શિખામણમાં ઉતાર્યું જે ગૃહસ્થ રોજની સવારે પણ સાથે લઈ જઈ શકે. ભાવપ્રકાશે વાર્તાઓ ઉઘાડી આપી — દરેક પેઢી ૮૪ વૈષ્ણવોના ભાવનો રસ જાણે એમની વચ્ચે બેઠી હોય એમ ચાખી શકે. અને શ્રીનાથજી વ્રજ છોડી મેવાડ પધાર્યા એ કપરા કાળમાં આપે સંપ્રદાયને સ્થિર રાખ્યો. આપના ઉત્સવે વૈષ્ણવ કીર્તન અને શિક્ષાપત્રના પાઠથી આપનું સ્મરણ કરે છે, અને આપની જ ત્રણ ભેટ માગે છે: કોમળ હૃદય, નીચું આસન અને શ્રીનાથજી પ્રત્યેનો અખંડ પ્રેમ.